Gülümse

Gülümse (Smile 2022) insanın en savunmasız anında, zihninin en kuytu köşelerinde pusuya yatmış o çiğ travmayı öyle bir deşiyor ki, bittiğinde aynadaki kendi yansımanıza bile kuşkuyla bakarken bulabiliyorsunuz kendinizi. Gülümse izle seçeneğine yöneldiğinizde karşınıza çıkan şey sıradan bir canavar hikayesi değil, daha ziyade zihinsel bir çöküşün, ilmek ilmek işlenen bir delirme sürecinin anatomisi oluyor. İnsanın en temel güven göstergesi olan bir gülüşün, nasıl bir tehdit mekanizmasına, bir ölüm fermanına dönüştüğünü izlemek gerçekten huzursuz edici. Bu yapım, korku türünün son yıllarda iyice sığlaşan, sadece anlık sıçratmalara dayanan yapısını elinin tersiyle itip, izleyicinin ruhuna o yapışkan, kirli ve kurtulması zor olan tekinsizliği bulaştırıyor. Birinin size neden güldüğünü sorgulamaya başladığınız o an, filmin kurduğu tuzak tam anlamıyla işlemeye başlıyor ve sizi kendi gerçekliğinizden koparıp Rose’un o kâbus gibi dünyasına çekiyor. Atmosfer o kadar ağır ki, sanki odadaki hava giderek azalıyor ve izleyiciye sadece o donuk, samimiyetsiz sırıtışın soğukluğu kalıyor. Bu, sadece bir film değil; bastırılmış anıların nasıl bir canavara dönüşebileceğinin somut bir kanıtı.

Gülümse Konusu

Dr. Rose Cotter, bir psikiyatrist olarak her gün başkalarının yaralarını sarmaya çalışırken, aslında kendi içinde hala kanayan o eski yaranın kabuklarını fark etmeden soyuyor. Bir gün odasına giren ve gözlerinin önünde o tüyler ürpertici, donuk gülümsemeyle kendi canına kıyan hastası, Rose için geri dönüşü olmayan bir yolun başlangıcı oluyor. Olay sadece bir intihara tanıklık etmek değil; o an havada asılı kalan o habis ruhun, o lanetli döngünün Rose’un üzerine bir gölge gibi yapışması. Rose, her geçen gün gerçeklikten biraz daha koparken, etrafındaki herkesin yüzünde o aynı sahte ve korkunç ifadeyi görmeye başlıyor. Çevresindekiler onun aklını kaçırdığını düşünse de, o aslında geçmişin hayaletlerinin bugünün dehşetiyle birleştiği bir kapandan kurtulmaya çalışıyor. Kendi çocukluk travmalarının, bastırdığı suçluluk duygularının bu yeni varlık tarafından nasıl bir yakıt olarak kullanıldığını fark etmesi, filmin asıl psikolojik savaşını oluşturuyor. Kaçmaya çalıştığı her yer, yüzleşmekten korktuğu o eski evin tozlu odalarına çıkıyor. Rose’un sevgilisi ve ablasıyla olan ilişkilerinin bu süreçte nasıl eriyip bittiğini, kimsenin ona inanmayışını izlemek, aslında gerçek hayattaki psikolojik rahatsızlıkların sosyal izolasyonunu çok net bir şekilde simgeliyor. Travmanın nesiller boyu aktarılan bir virüs gibi nasıl yayıldığını, bir insanın ruhunu nasıl içeriden kemirdiğini görmek insanın boğazında koca bir düğüm bırakıyor.

Beklentileri Karşılıyor mu? (Editörün Yorumu)

Yönetmen koltuğunda oturan Parker Finn, ilk uzun metrajlı işinde gerçekten ne yaptığını bilen, gerilimi nasıl ilmek ilmek işleyeceğini çözen bir tavır sergiliyor. Başrolde izlediğimiz Sosie Bacon, karakterin o yavaş yavaş parçalanan ruh halini, gözlerindeki o saf korkuyu ve çaresizliği ciğerlerimize kadar hissettiriyor. Kyle Gallner ise filmin daha ayakları yere basan, Rose’un tek tutamağı olan karakterinde gayet ölçülü bir performans sergiliyor. Jessie T. Usher, Robin Weigert ve Caitlin Stasey gibi isimler de atmosferin o ağır ve boğucu havasına kendi katkılarını sunuyorlar. Parker Finn görüntülerde o kadar çiğ ve soğuk bir palet kullanmış ki, izlerken insanın içi üşüyor. Özellikle kameranın aniden ters dönmesi veya perspektifin bozulması, Rose’un dünyayı algılayışındaki bozulmayı bize doğrudan dikte ediyor. Seslerin bir anda kesilmesi ya da çok tiz bir gürültünün başlaması, o tedirginliği katlıyor. Sosie Bacon performansında karakterin korkudan ziyade o anlaşılamama çaresizliğini yansıtma gücüyle parlıyor. Kadının yüzündeki o yorgunluk ve çökmüşlük, sadece bir makyaj değil, bir ruhun yavaş yavaş ölümü gibi hissettiriyor. Ancak film her ne kadar başarılı olsa da, bazı noktalarda türün klişelerine teslim olmaktan kaçamıyor. Özellikle sonlara doğru olayların biraz daha tahmin edilebilir bir rayda ilerlemesi ve finalin getirdiği o kaçınılmazlık hissinin bazı izleyicilerde bir parça doymamışlık hissi yaratabileceği bir gerçek. IMDb üzerindeki 6.7 puanı aslında bu yüzden oldukça isabetli; zira film çok iyi bir korku denemesi olsa da, türü baştan aşağı değiştirecek kadar devrimsel bir yenilik sunmuyor. Bazı sahnelerin gereksiz uzatılması ve tempo sorunları zaman zaman hikayenin o sıkı dokusunu biraz gevşetse de, bütününe bakıldığında ortalamanın çok üstünde bir iş olduğu aşikar.

Bu Yapımı Kimler İzlemeli?

Bu yapım, özellikle insanın kendi zihnindeki karanlıkla, bastırılmış anılarla ve çözülememiş yas süreçleriyle olan kavgasına ilgi duyanlar için biçilmiş kaftan. Eğer siz de korkuyu sadece kan ve vahşet üzerinden değil, daha çok bir klostrofobi hissi, bir çıkışsızlık duygusu üzerinden deneyimlemeyi seviyorsanız, Gülümse tam size göre bir tercih. Film, kendi içimdeki canavarlarla yüzleşmekten korkmam diyen, hayatın sadece neşeli değil, aynı zamanda son derece karanlık ve çıkışı olmayan taraflarını da kabullenebilen cesur izleyiciler için yazılmış bir mektup gibi. Eğer sinemayı sadece bir eğlence aracı olarak görmüyor, bir yapımın sizi saatlerce huzursuz etmesinden, hayatı sorgulatmasından keyif alıyorsanız, bu tekinsiz yolculuğa çıkmaya değer. Buna karşın, hızlı kurgu ve sürekli aksiyon bekleyen, derin karakter analizlerine sabrı olmayan kitleyi bu film bir parça yorabilir. Özellikle filmin temposunun yer yer oldukça düşmesi ve psikolojik ağırlığının artması, sadece yüzeyde kalan hikaye isteyen izleyiciyi sıkacaktır. Zihinsel sağlığı üzerine çok hassas bir dönemden geçen ya da travma tetiklenmelerine karşı çok açık olan izleyicilerin de bu filme karşı mesafeli durmasında fayda var; zira filmdeki çaresizlik hissi bazen gerçekten insanın boğazına kadar çıkabiliyor. Karşılığında hiçbir şey vermeden sadece ruhunuzu sömüren, sizi kendi karanlığınızla baş başa bırakan o rahatsız edici filmleri seviyorsanız, o donuk gülümsemenin ardındaki gerçeğe bir bakmanız gerekiyor. Sonuçta her gülümseme bir mutluluk işareti değildir; bazen sadece bir veda selâmıdır.