Deney

Deney (orijinal adıyla Splice), izlerken “Acaba insanlık bu çizgiyi ne kadar zorlamalı?” diye düşündüren, rahatsız edici ama bir o kadar da merak uyandıran bir bilim kurgu. Bilim insanlarının sınır tanımayan merakının nelere yol açabileceğini görmek ve üzerine kafa yormak isteyenler için Deney izle seçeneği, sıradan bir film deneyiminin çok ötesine geçebilir. Beyninizi biraz kurcalayacak, ahlaki gri alanlarda gezdirecek ve bittiğinde üzerine konuşmak isteyeceğiniz türden bir yapım bu. Klasik bilim kurgu motiflerinin dışına çıkarak, bilimin etik sınırlarını zorlayan bu hikaye, izleyiciyi koltuğuna bağlıyor.

Deney Konusu

Deney, genetik mühendisliğinin en iddialı isimlerinden Clive ve Elsa adlı iki parlak bilim insanının hikayesini anlatıyor. Bu ikili, canlıların DNA’larını birleştirerek yeni melez türler yaratma konusunda adeta birer dahi. Bilime olan tutkuları, hayatlarındaki her şeyden daha ön planda. Laboratuvarlarında yarattıkları “yeni yaşam formları” ile adeta birer tanrı rolüne soyunmuş durumdalar. Ancak bu başarıları onları tatmin etmiyor, daha fazlasını istiyorlar. Gözlerini insan DNA’sına dikmiş durumdalar ve yasaklı bir deneye girişmeye karar veriyorlar. İnsan DNA’sını diğer canlılarla karıştırmak, bilimsel kariyerlerinin zirvesi olabilecekken, aynı zamanda geri dönülmez bir felaketin de kapısını aralayabilir. Hikaye tam da bu noktada şekilleniyor: Sadece hayatta kalmak için değil, aynı zamanda varoluşun anlamını sorgulayan, beklenmedik ve tüyler ürpertici bir yaratıkla yüzleşmeleri gerekiyor. Bu yaratığın varlığı, onların hem bilimsel hem de kişisel yaşamlarını alt üst ediyor, onları kendi etik değerleriyle yüzleştiriyor. Bilimsel tutku, aşk ve ebeveynlik içgüdülerinin çarpıştığı bu hikaye, beklenmedik dönemeçlerle dolu.

Beklentileri Karşılıyor mu? (Editörün Yorumu)

Deney, bilim kurgu filmlerinden beklenen görsel şölenlerin ötesinde, daha çok psikolojik bir gerilim sunuyor. Yönetmen Vincenzo Natali, her zaman olduğu gibi sıra dışı konulara el atmayı seviyor ve bu filmde de imzası olan o rahatsız edici atmosferi iyi kuruyor. Hikaye, yer yer biraz yavaş ilerlese de, karakterlerin içine düştüğü ahlaki açmazlar ve yaratıkla olan ilişkileri oldukça sarıyor. Filmin asıl gücü, izleyicide yarattığı etik sorgulamalarda gizli. “Nereye kadar gidilebilir?”, “Sınır ne zaman aşılır?” gibi sorular, filmin her anına sinmiş durumda.

Oyuncuların performansına gelirsek, Adrien Brody ve Sarah Polley, bu zorlu rolleri gerçekten iyi sırtlamışlar. Özellikle Elsa karakterinin içinde bulunduğu karmaşık duygusal durumu, Sarah Polley çok inandırıcı bir şekilde yansıtıyor. Bilime olan takıntısının onu nasıl uçurumun kenarına sürüklediğini hissediyorsunuz. Adrien Brody de Clive olarak partnerinin gölgesinde kalmıyor, onun vicdanını ve gitgide artan pişmanlığını başarıyla gösteriyor. Ancak filmin asıl sürprizi, yaratık Dren‘i canlandıran Delphine Chanéac. Makyajın ve CGI’ın ötesinde, bu karakterin insanımsı hallerini, öğrenme sürecini ve karmaşık duygusal gelişimini mimikleriyle ve bedeniyle o kadar iyi vermiş ki, sırf onun performansı için bile izlenebilir. Filmin ilerleyen safhalarındaki bazı sahneler, izleyiciyi gerçekten rahatsız edebilir, hatta mide bulandırıcı gelebilir. Bu, filmin işini iyi yaptığının bir göstergesi, çünkü hedefi tam da bu.

IMDb puanı olan 5.9, bu tür bir film için belki düşük gelebilir ama Deney, herkese hitap eden bir yapım değil. Ticari kaygılarla çekilmiş popüler bir film beklemeyin. Daha çok düşündürmeyi, rahatsız etmeyi ve sınırları zorlamayı amaçlayan, bağımsız ruhlu bir iş. Filmin bazı kısımları, özellikle sonlara doğru, “bu kadarı da olmaz” dedirtecek cinsten. Ama eğer “beynimi kurcalasın, beni düşündürsün” diyenlerdenseniz, bu puanın sizi aldatmasına izin vermeyin. Ortalamanın üzerinde, kendine has bir hikaye anlatımı var.

Bu Yapımı Kimler İzlemeli?

Eğer “bilim kurgu” denince aklına sadece uzaylılar ve patlamalar gelmeyen, aksine bilimin etik sınırlarını sorgulayan, varoluşsal meselelere kafa yoran filmleri seviyorsan, Deney tam sana göre. Özellikle bilimsel deneylerin kontrolden çıkmasını konu alan, “Frankenstein”vari hikayelere ilgi duyanlar kaçırmamalı. Ayrıca, izlediği filmlerin kendisini rahatsız etmekten çekinmemesi gerektiğini düşünen, hatta bu rahatsızlığı arayan izleyiciler de beklentilerini karşılayacaktır. Psikolojik gerilimin yanında, yer yer “erojen gerilim” sayılabilecek riskli sahnelerle de yüzleşmeye hazırsan, bu film seni farklı bir yolculuğa çıkarır. Sıradan, çerezlik bir eğlence arayanlardansan uzak dur derim; burası biraz kafa yoran, mide bulandıran ama aynı zamanda kendine hayran bırakan, karanlık bir dünya.